Κακοποίηση γυναικών: νομικά ζητήματα

Πολλές γυναίκες θέλουν, αλλά διστάζουν, να καταγγείλουν ή να χωρίσουν το σύζυγο ή το σύντροφό τους που τις κακοποιεί. Κάποιες φοβούνται

ότι μπορεί να κινδυνεύουν, ότι δηλαδή μπορεί να κάνει κακό στις ίδιες, στα παιδιά ή σε κάποιο άλλο κοντινό τους άτομο

. Άλλες πάλι ανησυχούν για νομικά ζητήματα: μήπως το διαζύγιο «βγει εις βάρος τους», μήπως χάσουν τα παιδιά τους ή μήπως το δικαστήριο δεν τις πιστέψει. Μπορεί επίσης να ανησυχούν για ταοικονομικά τους: μήπως δεν τα καταφέρουν μόνες τους ή μήπως αναγκαστούν να στερήσουν από τα παιδιά τους όσα έχουν ανάγκη. Τέλος, υπάρχουν γυναίκες που, επειδήδεν είναι Ελληνίδες, μπορεί να έχουν κι άλλες ανησυχίες: φοβούνται μήπως αναγκαστούν να φύγουν από την Ελλάδα ή μήπως τα παιδιά χάσουν τα δικαιώματά τους ή ακόμα και την ιθαγένειά τους.

Στον Οδηγό «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση παρέχονται πληροφορίες για όλα αυτά και για ακόμα περισσότερα ερωτήματα, όπως:

Θέλω να χωρίσω αλλά φοβάμαι ότι…

… δεν θα μου «δίνει» διαζύγιο

… εκείνος μετά μπορεί να «μου πάρει» το παιδί

… αν το καταλάβει μπορεί να πάρει το παιδί και να εξαφανιστεί

… δεν θα δίνει τη συγκατάθεσή του και δεν θα μπορώ να γράψω το παιδί μου στο σχολείο ή να το πάω στο νοσοκομείο αν πάθει κάτι

… δεν θα μπορέσω να τα βγάλω πέρα οικονομικά

… δεν θα έχω χρήματα ούτε για να του κάνω μήνυση

… θα χάσω όλα τα δικαστήρια γιατί δεν έχω χρήματα να πληρώσω δικηγόρο ενώ εκείνος έχει, και θα πληρώσει «τους καλύτερους»

… δεν θα έχω ασφαλιστική κάλυψη, ούτε εγώ ούτε το παιδί μου (γιατί εγώ δεν δουλεύω και είμαστε και οι δύο προστατευόμενα μέλη στη δική του ασφάλιση)

… αν του κάνω μήνυση ότι με κακοποιεί θα χάσει τη δουλειά του και μετά δεν θα μπορεί να στηρίξει οικονομικά τα παιδιά

… δεν θα μπορώ να αποδείξω στο δικαστήριο ότι με κακοποιεί

… θα με κατηγορήσει για εγκατάλειψη συζυγικής στέγης

… θα πει ψέματα, ότι εγώ είμαι εκείνη που τον κακοποιώ

Επίσης, παρέχονται πληροφορίες ως προς τα εξής:

Με προστατεύει ο Ελληνικός νόμος; Υπάρχει κάποιος νόμος που να με προστατεύει;

Από το Φεβρουάριο του 2007, ισχύει στη χώρα μας ο νόμος για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας (Νόμος 3500/ 2006). Σύμφωνα με το Ν.3500, είναι έγκλημα αν ο σύζυγος ή ο σύντροφός σου ή κάποιο άλλο μέλος της οικογένειάς σου σε κακοποιεί σωματικά, ψυχικά ή σεξουαλικά (βλ. περισσότερα εδώ)

www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=74

Ποια άτομα προστατεύει ο Νόμος; Εμένα, που δεν είμαι παντρεμένη μαζί του, με καλύπτει;

Ο Ν.3500 για την ενδοοικογενειακή βία θεωρεί ότι κάποια άτομα είναι «οικογένεια» είτε ζουν κάτω από την ίδια στέγη είτε όχι, ενώ κάποια άλλα άτομα τα θεωρεί «οικογένεια» μόνο εφόσον συγκατοικούν στο ίδιο σπίτι (βλ. περισσότερα εδώ)

www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=76

Πρέπει οπωσδήποτε να του κάνω μήνυση;

(βλ. πληροφορίες εδώ)

www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=76

Τι θα κάνει η αστυνομία αν την καλέσω εγώ ή κάποιο άλλο άτομο;

(βλ. περισσότερα εδώ)

www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=78

Κι αν, όταν έρθει η αστυνομία, δεν με αφήνει να ανοίξω την πόρτα; Αν τον συλλάβει η αστυνομία, το δικαστήριο θα γίνει αμέσως;

(βλ. πληροφορίες εδώ)

www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=80

Κι αν η Αστυνομία δεν έρχεται; Κάλεσα την Αστυνομία αλλά δεν ήρθε…

Δυστυχώς αυτό πράγματι συμβαίνει σε κάποιες περιπτώσεις, όμως πρέπει να γνωρίζουμε πωςόταν αναφέρουμε ενδοοικογενειακή βία, η αστυνομία είναι υποχρεωμένη να έρθειστο σπίτι ή στο χώρο που βρίσκεται η γυναίκα που κακοποιείται για να ελέγξει τι συμβαίνει.

Επειδή η ενδοοικογενειακή βία είναι αυτεπάγγελτα διωκόμενο αδίκημα, η αστυνομία είναι υποχρεωμένη να έρθει αν κληθεί, ακόμα και ανώνυμα. Κι αυτό γιατί η αστυνομία οφείλει να ερευνήσει κάθε καταγγελία (επώνυμη ή ανώνυμη) που λαμβάνει για κάθε αυτόφωρο έγκλημα προκειμένου να διαπιστώσει αν ισχύει ή όχι. Συνεπώς αν σου συμβεί αυτό, μπορείς να κάνεις τα εξής:

να μην ξεχάσεις να πεις ότι αυτό που καταγγέλλεις είναι ενδοοικογενειακή βία
εάν κινδυνεύεις, να φροντίσεις να το πεις ξεκάθαρα
να υπενθυμίσεις, αν χρειαστεί, ότι με βάση το Νόμο 3500/2006 η αστυνομία είναι υποχρεωμένη να έρθει να ελέγξει την καταγγελία σου
να τηλεφωνήσεις στον/στη δικηγόρο σου ή σε έναν φορέα που παρέχει νομική συμβουλευτική σε κακοποιημένες γυναίκες, που θα μιλήσει με την αστυνομία εκ μέρους σου
να γνωρίζεις πως όταν ένας/μία αστυνομικός δεν κάνει το καθήκον του/της, έχεις δικαίωμα να υποβάλλεις αναφορά στην Υπηρεσία του/της

Τα ίδια ισχύουν και αν εσύ η ίδια πας στο Αστυνομικό Τμήμα για να κάνεις καταγγελία για ενδοοικογενειακή βία. Με άλλα λόγια, η αστυνομία αμέσως μόλις ενημερωθεί για την ύπαρξη ενδοοικογενειακής βίας οφείλει:

να πάει αμέσως να ελέγξει (αν έχει κληθεί με οποιοδήποτε τρόπο)
να καταγράψει το περιστατικό στο βιβλίο αδικημάτων και συμβάντων (είτε η αναφορά έγινε τηλεφωνικά είτε αυτοπροσώπως στο Αστυνομικό Τμήμα) και
να ενημερώσει εγγράφως τον/την Εισαγγελέα (για το ποιος είναι ο δράστης και για τις αποδείξεις).

Η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων μας αφορά όλους και όλες. Είναι ευθύνη όλων μας να μην ανεχόμαστε την κακοποίηση των γυναικών στην κοινωνία μας. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι η ενδοοικογενειακή βία είναι ιδιωτική υπόθεση και αποφεύγουν να εμπλακούν «στα οικογενειακά» ενός ζευγαριού. Η ενδοοικογενειακή βίαόμως δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, είναι ένα έγκλημα όπως είναι και μια ληστεία.

Αν δούμε ένα κλέφτη να μπαίνει στο σπίτι των διπλανών δεν θα καλέσουμε την αστυνομία; Αν πάω στην αστυνομία να καταγγείλω ότι έπεσα θύμα ληστείας θα μου πουν να γυρίσω στο σπίτι μου ή –ακόμα χειρότερα, στο “ληστή” μου- λέγοντάς μου ότι έχουν σοβαρότερα θέματα να ασχοληθούν;

Η βία μεταξύ ερωτικών συντρόφων αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αφορά τόσο μεγάλο αριθμό ατόμων που την καθιστά κοινωνικό πρόβλημα. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο σχεδόν σε όλες τις χώρες υπάρχει ειδικός Νόμος για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.

Έχω αποφασίσει να τον καταγγείλω αλλά δεν ξέρω ούτε τι πρέπει να κάνω, ούτε τι θα συμβεί μετά

τι πρέπει να γνωρίζω πηγαίνοντας στην Αστυνομία;
τι πρέπει να γνωρίζω πηγαίνοντας στην Εισαγγελία Πρωτοδικών;
τι πρέπει να γνωρίζω πηγαίνοντας στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία;

(βλ. πληροφορίες εδώ)

(http://www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=82)

Επισήμανση: αν καταγγέλλεις ότι έχεις υποστεί ενδοοικογενειακή βία δεν χρειάζεται να πληρώσεις τίποτα. Οι αστυνομικοί καμιά φορά μπερδεύονται επειδή από το 2012, ισχύει ένας νόμος που ορίζει ότι για να κάνει μήνυση ένα άτομο σε ένα άλλο πρέπει να πληρώσει ένα παράβολο εκατό (100) Ευρώ. Ωστόσο, αυτό ΔΕΝ ισχύει για τα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας. Επειδή ο νόμος αυτός είναι πολύ πρόσφατος, υπάρχει περίπτωση να μην τον γνωρίζουν όλοι/-ες οι αστυνομικοί, και να επιμένουν ότι πρέπει να πληρώσεις παράβολο 100 ευρώ για να «πάρουν» τη μήνυσή σου για ενδοοικογενειακή βία. Εάν σου συμβεί κάτι τέτοιο, το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι απλώς να ενημερώσεις τον/την αστυνομικό, ότι αυτό το λέει στο άρθρο 28, παρ. 2 του Ν. 4055/2012. Εναλλακτικά, μπορείς να τηλεφωνήσεις (από το Τμήμα) στην τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, σε ένα άλλο σχετικό φορέα ή σε μία/ένα δικηγόρο, που θα μιλήσει με τον/την αστυνομικό και θα εξηγήσει γιατί δεν χρειάζεται να πληρώσεις τα 100 Ευρώ.

Πρέπει να έχω δικηγόρο; Μόλις κάνω την καταγγελία θα γίνει αμέσως το δικαστήριο; Πώς θα αποδείξω ότι με κακοποιούσε;

(βλ. πληροφορίες εδώ)

(http://www.antiviolence-net.eu/Odigos_apodrasis_web/index.html#p=88)

Προστασία

Αν πιστεύεις ότι κινδυνεύει η σωματική ή ψυχική σου υγεία (και/ή των παιδιών σου), μπορείς να ζητήσεις προστασία από το δικαστήριο. Οι δυνατότητες που έχεις είναι να ζητήσεις α)ασφαλιστικά μέτρα και προσωρινή διαταγή (εάν ο κίνδυνος είναι πολύ άμεσος) από πολιτικό-αστικό δικαστήριο, και/ή β) περιοριστικούς όρους, από ποινικό δικαστήριο. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, και αυτό σημαίνει ότι, ανάλογα με τις ανάγκες σου, μπορείς να ζητήσεις μόνο ασφαλιστικά μέτρα ή μόνο περιοριστικούς όρους ή και τα δύο.

Πώς θα ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα;
Τι είδους μέτρα μπορώ να ζητήσω;
Μπορώ να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα (προστασίας) αν δεν τον έχω καταγγείλει για ενδοοικογενειακή βία;
Κι αν εκείνος παραβιάζει τα ασφαλιστικά μέτρα ή τους περιοριστικούς όρους;
Για πόσο θα ισχύουν αυτά τα ασφαλιστικά μέτρα;
Αν δεν κινδυνεύω εγώ αλλά το παιδί μου, μπορώ και πάλι να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα;
Φοβάμαι να τον καταγγείλω